Wat is een Boerhoorn? De naam die nog altijd door Drenthe schalt

Je ziet hem nog altijd opduiken in Drenthe: De Boerhoorn. Als naam van een school die inmiddels is gesloopt, of als buurthuis in Rolde dat nog altijd in gebruik is.

Maar wat betekent die naam eigenlijk precies? En waar komt hij vandaan? Die vraag werd ingestuurd door een lezer naar Zoek het uit!

Een naam uit een ver verleden

De naam blijkt veel ouder dan je misschien zou denken. Volgens Wija Koers van de Vereniging Drentse Boermarken, die een boerhoorn in het logo draagt, hangt de boerhoorn nauw samen met de geschiedenis van de Drentse boermarken.

De naam 'Boerhoorn' verwijst naar een oud geluidssignaal dat vroeger in Drentse dorpen werd gebruikt. Niet zomaar een ding dus, maar iets dat mensen letterlijk in beweging bracht.

"Wanneer een volmacht, een bestuurder van de marke, op de boerhoorn blies, wist men in het dorp dat men zich moest verzamelen op de brink", zegt Koers. 

"Het betekende dat er iets stond te gebeuren waar iedereen bij moest zijn: een vergadering of gezamenlijk werk. De klank van de hoorn was genoeg om het hele dorp te bereiken."

Meer dan een signaal alleen

De boerhoorn stond niet op zichzelf, maar hoorde bij de boermarken: "De boermarken waren eeuwenlang lokale samenwerkingsverbanden van boeren die gezamenlijk de gemeenschappelijke gronden beheerden, zoals heidevelden, wegen en watergangen", zegt Koers.

Binnen dat systeem had de hoorn een duidelijke functie. Het bracht mensen samen wanneer er gewerkt of overlegd moest worden. Daarmee werd het een praktisch middel in een tijd zonder telefoons of andere manieren om snel een hele gemeenschap te bereiken.

Binnen de boermarken draaide het niet alleen om overleg, maar ook om gezamenlijk werken aan het landschap.
"Het bezit van deze waardelen gaf niet alleen rechten, maar ook plichten", aldus Koers. "Wanneer er werk te doen was aan wegen, sloten of watergangen, werd de boerhoorn ingezet om iedereen op te roepen."

Naam op de gevel

De boerhoorn verdween uiteindelijk uit het dagelijks gebruik, maar de naam bleef bestaan. Volgens Koers is dat niet toevallig.

"Dat scholen, buurthuizen en verenigingsgebouwen later de naam 'De Boerhoorn' kregen, is eigenlijk heel logisch", zegt Koers."

De naam staat symbool voor samenkomst, verbondenheid en gemeenschapszin." Daarmee leeft de oude functie van de hoorn in Drenthe nog altijd voort, al is hij zelf al lang stil geworden.

De boerhoorn wordt ook nog steeds geblazen op traditionele evenementen zoals tijdens de paasvuren. 

Bron: RTV Drenthe