Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed

Markigheden

Een koninklijke dag uit het leven van Gerko Brink.

Zo omstreeks half juni werd ik gebeld door de voorzitter van Belangenvereniging Zeijen. ‘Ik heb bijzonder nieuws, Gerko, want in september krijgen wij koning Willem-Alexander en koningin Máxima op bezoek in ons dorp.’ Mijn eerste reactie was: huh... is dit een grap? Nee, het was echt. Alleen mocht ik het nog tegen niemand zeggen. Ze zouden de Kop van Drenthe bezoeken en burgemeester Thijsen van Tynaarlo had daarvoor Zeijen aanbevolen. Begin juli zouden we een gesprek hebben met mensen van de gemeente. ‘We zouden het mooi vinden als jij daar namens de Boermarke bij aanwezig wilt zijn.’

Tekst gaat verder onder de foto's

Waarom Zeijen?

Op 8 juli om 16.00 uur werd ik verwacht bij Café Hingstman. Daar werd ons verteld dat burgemeester Thijsen Zeijen had uitgekozen vanwege de saamhorigheid en het naoberschap. In Zeijen worden veel ideeën van onderaf bedacht en geregisseerd door de dorpsbewoners en verenigingen. Uiteindelijk gaat men met een gedegen plan naar de gemeente: wij hebben iets bedacht. Denk onder andere aan de MFA, Huis te Zeijen en de kavelruil. Daarom kregen wij in september de mogelijkheid om met koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan een rondetafelgesprek deel te nemen. Daarbij mochten maximaal zes vertegenwoordigers van verschillende verenigingen uit het dorp aanwezig zijn. Als ze op de Brink uit de bus zouden stappen, wilde ik heel graag de boerhoorn blazen: een oude traditie bij bijzonderheden en calamiteiten. ‘We gaan overleggen wat de Rijksvoorlichtingsdienst daarvan vindt’, zei de organisatie.

Voorbereiden op het bezoek

Wat en eer. Maar wie zou dat dan namens onze Boermarke doen? De week erop heb ik aan ons Boermarkebestuur uitgelegd dat het koninklijk paar zou komen en dat één van onze bestuursleden bij hen aan tafel mocht. ‘Tja, wij willen ook wel, maar jij bent voorzitter, Gerko. Dus dat moet jij dan maar doen.’ De ontvangst zou midden op de Brink plaatsvinden en daarna aan de stamtafel. Mogen wij trekkers op de Brink plaatsen? Kunnen wij het koningspaar iets aanbieden namens de Boermarke? Kunnen wij een banner plaatsen met foto’s van de Boermarke? Dat waren vragen van onze volmachten. Nee, geen trekkers op de Brink en we mochten ook niets aanbieden, luidden enkele regels van de Rijksvoorlichtingsdienst. Wij zouden er in ieder geval voor zorgen dat de Brink er spic en span bij lag. Het bezoek zou ongeveer twintig minuten duren, waarin zes bestuurders kort iets over hun vereniging konden vertellen. Als Boermarkebestuur hadden we een kort verhaal over de Boermarke opgeschreven. Dit liep anders, want het verhaal van ons dorp zou vooraf naar de Rijksvoorlichtingsdienst worden gestuurd. Zo kon het koningspaar zich goed inlezen en ons een paar vragen stellen. Van alle zes deelnemers aan het rondetafelgesprek moesten een korte cv-beschrijving en een recente foto naar de organisatie worden gestuurd. Op 24 augustus werden wij als deelnemers op het gemeentehuis van Tynaarlo verwacht voor uitleg over het bezoek door de burgemeester. Daar werd bekendgemaakt dat ik het koningspaar mocht verwelkomen door op de boerhoorn te blazen. Verdere regels waren: het wordt een gesprek, geen presentatie. Het koningspaar is goed ingelezen en zal zelf vragen stellen. Aanspreken mag met ‘Majesteit’ of ‘Majesteiten’. Er kunnen journalisten aanwezig zijn en aankleding van de zaal met banners is niet gewenst. Het kledingadvies: wees vooral jezelf, maar zorg ervoor dat je niet opvallender gekleed bent dan het koningspaar. De Rijksvoorlichtingsdienst zou foto’s en video’s maken en deze later met ons delen. Zelf mochten wij geen foto’s maken. In het dorp vroegen we mensen om de vlag van Zeijen of de Nederlandse vlag op te hangen. De burgemeester duldde geen omgekeerde driekleur in het dorp.

De generale repetitie

Op de woensdag voor het bezoek kwam de Rijksvoorlichtingsdienst bij Café Hingstman langs om alles op het gebied van veiligheid te controleren. Donderdag hadden we een generale repetitie met de burgemeester. Waar moest ik staan met de boerhoorn? Hoelang was het lopen naar het café? Waar werden de dranghekken geplaatst? Wie mocht naast Máxima zitten? Er waren verschillende mensen die dat wel wilden, dus dat hebben we maar aan de organisatie overgelaten. We zouden wel zien wanneer het zover was. Tijdens deze generale repetitie hoorden we dat Extinction Rebellion (XR) kwam demonstreren. Erg jammer dat zij door de organisatie in Zeijen werden toegelaten, maar het is hun recht om te demonstreren en ze hadden daar een vergunning voor aangevraagd. We hebben nog overwogen om een trekker neer te zetten als XR er ook mocht staan. De burgemeester zei: ‘Gerko, als jullie een vergunning aanvragen, verleen ik hem direct en mogen jullie er staan.’ Uiteindelijk hebben we na overleg met onze leden besloten er een mooie middag van te maken en geen trekkers neer te zetten. De koning kan helaas niets aan de regels voor boeren doen.

De dag zelf

De dag van het bezoek verliep bijzonder goed. Ik blies op de boerhoorn en had direct Willem-Alexander en Máxima bij mij staan. Ze stelden zich voor en wilden het verhaal achter deze oude traditie horen. Daarna ben ik snel naar het café gegaan om hen daar op te wachten. Ook dat verliep in een erg gemoedelijke sfeer en minder formeel dan vooraf volgens het protocol was besproken. Willem-Alexander en Máxima kwamen binnen en stelden zich aan ons voor door ons een hand te geven. We namen allemaal plaats aan de stamtafel, met zestien mannen en vrouwen van de pers voor ons. We mochten één voor één iets over onze vereniging vertellen.

De Oogstkrant voor Máxima

De twintig minuten waren erg snel voorbij. Uiteindelijk mocht ik nog een keer het woord nemen. Ik zei: ‘XR staat hier te demonstreren, maar wij zijn als boeren heel innovatief bezig. Dat kunnen jullie lezen in deze Oogstkrant van Boermarke Zeijen, die ik jullie graag wil meegeven.’ ‘Die neem ik graag aan’, zei koningin Máxima. Zo is het mij gelukt om de Oogstkrant van de Boermarke mee te geven. De burgemeester heeft hun ook nog een zakje naakte haver meegegeven: een rijstvervanger, geteeld door Erik Emmens. Uiteindelijk zijn wij als dorp Zeijen erg vereerd met dit bezoek. Het was heel bijzonder. Een dag om nooit te vergeten.

- Gerko Brin